Waarom Presence Niet Alles Is De Grenzen van de ITC SOPI
De ITC SOPI is een uitstekend instrument, maar het meet slechts één aspect van wat een immersive experience succesvol maakt. Zoals de oorspronkelijke onderzoekers zelf stellen: de ITC SOPI meet “vier facetten van een media ervaring die gerelateerd zijn aan presence” niet de volledige kwaliteit van de ervaring.
Wat de ITC SOPI Niet Meet
Agency & Control: Echte Invloed vs Schijncontrole
Presence betekent dat je je “ergens” voelt zijn. Agency betekent dat je daar ook daadwerkelijk iets kunt bewerkstelligen. Onderzoek toont dat interactiviteit en immersion leren faciliteren via zowel presence als agency twee verschillende mechanismen. Je kunt je volledig present voelen in een virtuele wereld, maar gefrustreerd raken omdat je acties geen betekenisvolle impact hebben.
Embodiment: Jouw Lichaam in de Virtuele Wereld
Het gevoel dat een virtuele avatar écht jouw lichaam is, gaat verder dan ruimtelijke presence. Studies naar video passthrough laten zien hoe embodiment het lichaamsschema fundamenteel kan veranderen. Een gebruiker kan hoge spatial presence scoren op de ITC SOPI maar toch het gevoel hebben dat de virtuele handen “niet van hem zijn”.
Flow State: De Zone van Optimale Ervaring
Dat magische moment waarop tijd verdwijnt en je volledig opgaat in de ervaring wordt niet gevangen door presence metingen. Flow ontstaat door de perfecte balans tussen uitdaging en vaardigheid een dynamiek die volledig los staat van hoe “echt” een omgeving aanvoelt.
Social Presence: Verbinding met Anderen
De kwaliteit van sociale interactie in virtuele omgevingen of het gevoel alleen te zijn in een verder bevolkte wereld is een aparte dimensie die significant impact heeft op ervaringskwaliteit. Je kunt je sterk present voelen in een virtuele ruimte, maar toch sociaal geïsoleerd.
Betekenisvolle Uitkomsten: Wat Blijft Hangen?
Of een experience daadwerkelijk leidt tot leren, gedragsverandering, of emotionele impact wordt niet gemeten door presence. Declaratieve kennis wordt gemedieerd door situationele interesse en belichaamde leerprocessen factoren die hun eigen metingen vereisen.
Naar een Breder Meetframework
Voor IX ontwerpers betekent dit dat de ITC SOPI een belangrijk maar onvolledig instrument is. Een hoogwaardige immersive experience vereist:
Hoge Presence (ITC SOPI) + Effectieve Agency + Succesvolle Embodiment + Flow Inductie + Sociale Connectie + Betekenisvolle Uitkomsten
De ITC SOPI geeft ons een solide basis voor het meten van presence. Maar om experiences te creëren die mensen echt raken en veranderen, moeten we verder kijken dan alleen aanwezigheid. We hebben aanvullende instrumenten nodig die agency, embodiment, flow, sociale connectie en leeruitkomsten meten.
De Praktische Implicatie
Gebruik de ITC SOPI als onderdeel van een breder evaluatiekader, niet als alleenstaande kwaliteitsmeter. Combineer het met:
- Agency metingen (gevoel van controle en invloed)
- Embodiment vragenlijsten (lichamelijke verbinding)
- Flow schalen (optimale ervaring)
- Sociale presence instrumenten (connectie met anderen)
- Performance metingen (leren, gedrag, emotie)
Want uiteindelijk is de vraag niet “voelde dit echt?” maar “heeft dit iets betekenisvols met me gedaan?” De ITC SOPI helpt bij het eerste. Voor het tweede hebben we meer nodig.
Natasja Paulssen
CEO & Founder